Kriza në tregun e pasurive të paluajtshme thellon pabarazinë sociale: veçanërisht migrantët e kanë të vështirë të gjejnë banesa. Po pse?
Apartament me qira me tre ose katër dhoma në Berlin? Asnjë problem për ata që kanë të ardhura të larta. Në maj 2026, një portal i madh qiraje kërkon rreth 4,000 euro në muaj, duke përfshirë ngrohjen dhe kosto të tjera, për pak më shumë se 100 metra katrorë.
Oferta më e ulët: pak më pak se 1,000 euro qira për 80 metra katrorë. Megjithatë, apartamenti është në gjendje të keqe, kërkon rinovim të plotë dhe ndodhet në periferi të qytetit.
Gjetja e një apartamenti të mirë në Gjermani me një çmim të përballueshëm për një person me të ardhura mesatare në një vend të mirë është pothuajse e pamundur në shumë pjesë të vendit. Kjo është veçanërisht e vështirë në qytete dhe rajonet rurale ekonomikisht të forta. Në të gjithë vendin, ka një mungesë prej rreth 1.4 milion apartamentesh, pothuajse ekskluzivisht në segmentin e çmimeve të ulëta dhe të mesme. Oferta e kufizuar dhe kërkesa e lartë po i rrisin çmimet.
Gjermania është një vend qiramarrësish
Në vitin 2025, rreth 83.5 milion njerëz jetojnë në Gjermani. Që nga viti 1990, ky numër është rritur me 3.7 milionë, dhe rritja është pothuajse ekskluzivisht rezultat i imigracionit. Në të njëjtën kohë, numri i familjeve me një anëtar të vetëm është rritur. Ndërsa vendstrehime ka pak.
Më shumë se gjysma e popullsisë në Gjermani jeton me qira. Ligji i mbron kontratat ekzistuese relativisht mirë. Situata është e ndryshme me qiratë e reja. Sipas raportit aktual vjetor të Këshillit të Ekspertëve për Integrimin dhe Migracionin (SVR), njerëzit me origjinë të huaj janë më shpesh në një pozicion të pafavorshëm.
Këshilli, i cili përbëhet nga nëntë shkencëtarë, këtë vit trajtoi temën “Hapësira për zhvillim: strehimi dhe pjesëmarrja e migrantëve në shoqëri”.
Më pak hapësirë, shpenzimet më të larta
Të dhënat e analizuara nga Këshilli i Ekspertëve tregojnë dallime të qarta midis njerëzve me dhe pa sfond migrantësh, shpjegoi presidenti i SVR, Winfried Kluth, studiues dhe profesor i së drejtës publike në Universitetin e Halle-Wittenberg, kur prezantoi raportin në Berlin.
Njerëzit jetojnë tani mesatarisht në hapësirë më të vogël jetese, më shpesh në apartamente të mbipopulluara dhe shumë më rrallë në banesat në pronësi të tyre. Ndërsa më shumë se gjysma e njerëzve pa sfond migrantësh jetojnë në banesat në pronësi të tyre, tek migrantët kjo përqindje është vetëm një e treta. Në të njëjtën kohë, ata shpenzojnë një shumë të madhe të të ardhurave për qira, për shkak të të ardhurave më të ulëta.
Racizmi dhe diskriminimi
Migrantët kanë zakonisht të ardhura më të ulëta ndërsa familjet e tyre janë mesatarisht më të mëdha. Përveç kësaj, ata kanë edhe pengesa specifike: statusi i pasigurt i qëndrimit, mungesa e rrjeteve të njohjeve ose barrierat gjuhësore e ndërlikojnë më tej aksesin në strehim. Refugjatët në veçanti zhvendosen në lagje të pafavorizuara nga ana sociale sepse ato janë më të lira.
Në të njëjtën kohë, shumë azilkërkues me status të njohur nuk kanë alternativa dhe mbeten në strehim shtetëror, edhe pse do të duhej të lagohen. Diskriminimi luan gjithashtu një rol në faktin se njerëzit me sfond migrimi janë në disavantazh në tregun e strehimit, tha Zëvendëspresidentja e SVR-së, Birgit Glorius.
Gjykata Supreme Federale vendosi në fillim të vitit 2026 që paditësja me origjinë pakistaneze që kërkonte një apartament u diskriminua, për shkak të emrit të saj nga një ndërmjetës duhet të marrë kompensim prej 3,000 eurosh.
Kjo grua e lindur në Gjermani nuk mund të merrte një termin për apartament. Për të provuar diskriminimin, ajo kontaktoi përsëri ndërmjetësin, por duke dhënë një emër gjerman dhe e mori takimin.
Migrantët kanë më shumë gjasa të jenë të pastrehë
Për të luftuar diskriminimin kur kërkojnë një apartament, Këshilli i Ekspertëve propozon që raundi i parë i aplikimeve të jetë anonim, pra kërkesa për një termin.
Në rrethanat aktuale, gjithnjë e më shumë njerëz nuk janë në gjendje të gjejnë një apartament. Sipas Këshillit të Ekspertëve, kjo i prek njerëzit pa shtetësi gjermane në mënyrë disproporcionale. Në vitin 2024, rreth 532,000 njerëz ishin të pastrehë, më shumë se dyfishi i numrit dy vjet më parë. Nga të pastrehët e regjistruar, 86 përqind janë pa pasaportë gjermane.
Sipas ekspertëve, është rritur edhe përqendrimi hapësinor i njerëzve nga shtresa të caktuara, siç janë migrantët.
“Të pasurit dhe të varfrit kanë tendencë të jetojnë të ndarë nga njëri-tjetri. Varfëria dhe migracioni janë gjithnjë e më të ndërthurura”, tha Kluth.
Kjo ka pasoja jo vetëm sociale, por edhe ekonomike. Në rajonet ekonomikisht të forta, ka vende pune, por shpesh nuk ka strehim të përballueshëm. Strehimi është më i lirë në rajonet strukturisht të dobëta, por ka mungesë vendesh pune dhe mundësish trajnimi.
Kjo mospërputhje vepron si një bllokim: njerëzit nuk mund të lëvizin aty ku gjejnë punë, dhe punëdhënësit nuk mund të gjejnë specialistë sepse nuk mund të gjejnë strehim.
“Vetë ekspertët e huaj përmendin mbështetjen kur kërkojnë një apartament si një nevojë akute”, tha Kluth.
Qytetet si pika të nxehta
Migracioni është i përqendruar më shumë në qytete. Pothuajse 60 përqind e njerëzve me sfond migrimi jetojnë në zona urbane; në qytetet e mëdha, pjesa e tyre në popullsi tejkalon 40 përqind.
Ndërsa kur varfëria dhe migracioni koncentrohen në disa lagje, atëherë kjo mund të çojë në tensione sociale. Por sipas Këshillit të Ekspertëve, kjo nuk është e pashmangshme, sepse lagjet me një përqindje të lartë të migrantëve nuk janë në vetvete një pengesë për integrimin. Infrastruktura, mundësitë për shkollim dhe rrjetet sociale janë vendimtare. Por shpesh ka mangësi, me pasoja serioze, veçanërisht për të rinjtë. Është pikërisht në sistemin arsimor që ndikimi i vendit të banimit është i dukshëm. Fëmijët dhe të rinjtë me sfond migrimi ndjekin shkolla ku janë të izoluar nga njëri-tjetri shumë më shpesh, të cilat shpesh janë të pajisura dobët. Kjo dëmton më tej mundësitë e shkollimit.
Në raport, shkencëtarët rekomandojnë rritjen e numrit të banesave, veçanërisht në sektorin e strehimit social. Lagjeve me nevoja të veçanta për mbështetje duhet t’u ofrohet mbështetje e synuar, për shembull duke pajisur më mirë kopshtet, shkollat dhe institucionet sociale. Punëdhënësit gjithashtu thirren për të dhënë llogari: ata mund të luajnë një rol më aktiv në sigurimin e strehimit për punëtorët e huaj të kualifikuar, për shembull, duke bashkëpunuar me kompanitë e strehimit ose duke marrë pjesë në projekte strehimi. /DW
