jykata e Shkallës së Parë e Juridiksionit të Përgjithshëm Tiranë ka në radhët e saj një gjyqtar që para se të vishte mantelën, ndërtoi pasurinë me lekë të padeklaruara nga emigracioni, me toka që i zhdukte nga deklaratat dhe me një apartament që e shiste e rriblente me kushëririn e tij, sikur të ishte një lojë tavoline.
Ky është Gentian L. Marku, i njohur ndryshe si “gjyqtari berishist”; një militant i Berishës në sistemin gjyqësor. Miratimin e Vetting-ut e mori më 28 janar 2022, por dosja publike tregon se Komisioni i Pavarur i Kualifikimit zgjodhi të shikonte nga dritarja, jo nga çarja e derës.
“Xhambazi” i familjes Berishës kaloi pa asnjë sanksion. Ky artikull hap dosjen. Vijon me bëmat e tjera të këtij gjyqtari që e ka shndërruar mantelën në fanellë partie.
6 gjykata brenda 11 viteve
Gentian Luigj Marku lindi më 29 mars 1980 në Blinisht të Lezhës. Para se të bëhej gjyqtar, jetoi në Itali për tre vite e dy muaj, nga gushti 1999 deri në tetor 2002, në Bra (Cuneo) dhe Torino, për arsye “ekonomike”. Pas kthimit, përfundoi studimet në Universitetin e Shkodrës dhe u diplomua në Shkollën e Magjistraturës në 2015.
Emërimi i parë si gjyqtar erdhi më 23 qershor 2016 në Pukë. Që atëherë, itinerari i tij përbën një model lëvizjesh të pazakontë: stazh në Lezhë (2014-2016), pastaj Pukë (2016-2018), më pas komandim dhe transferim në Gjykatën Administrative Shkodër (2018-2021), kthim në Pukë (2021-2023), kalim në Lezhë (2023), më pas në Gjykatën e Tiranës (2023-2025) dhe tashmë prej shtatorit 2025 në Gjykatën Administrative të Tiranës.
Brenda vitit 2023, Marku aplikoi paralelisht në tri gjykata të ndryshme: Durrës, Tiranë dhe Lezhë. Ky intensitet aplikimi për lëvizje nuk i ngjan profilit të një gjyqtari të vendosur në karrierën e tij rajonale, por të një ”shërbëtori” që synonte aty ku i thoshte partia.
Si e kaloi Vetting-un “militanti” i Berishës, Gentian L. Marku;Gentian Luigj Marku/ KPK
Tokat që i fshehu për pesë vite nga deklaratat
Bazuar në dosjen e Vetting-ut, familja Marku përfitoi 28,225 metra katrorë tokë në fshatin Piraj të Blinishtit me akt të marrjes në pronësi të datës 15 maj 1995, sipas Ligjit 7501. Pjesa takuese e secilit anëtar familjeje ishte 1/6.
Më 19 maj 2012, prindërit L. dhe D. Marku i shitën djalit Gentian tri parcela toke në fshatin Piraj me një kontratë të vetme noteriale. Sipërfaqja totale prej 13,954 metra katrorë (1,896 m² + 4,275 m² + 7,783 m²) kishte vlerën 3,571,824 lekë.
Anomalia e madhe është kjo: këto tri parcela figurojnë në deklaratën para fillimit të detyrës të vitit 2014 dhe rishfaqen vetëm në deklaratën e vitit 2022. Në mes, për pesë vite radhazi; 2017, 2018, 2019, 2020 dhe 2021′ Marku i fshehu ato nga deklaratat. As bashkëshortja D.Marku nuk i deklaroi në deklaratat e saj veçmas për këtë periudhë.
Vetëm pas konfirmimit nga KPK, në deklaratën e vitit 2022, tri parcelat rishfaqen. Kësaj here të deklaruara me 50% pjesë takuese dhe me burim krijimi “kursime”, në emër të bashkëshortes D.Marku.
Marku u justifikua se babai i tij, si kryefamiljar, kishte menaxhuar shitjet e tokave. Por ky shpjegim nuk e shpjegon dot pse tokat u zhdukën plotësisht nga deklaratat për pesë vjet.
Pjesa më e ndërlikuar e dosjes financiare të Markut është historia e një apartamenti 69.05 metra katrorë në qendër të Lezhës. Ky apartament kaloi nëpër duart e gjyqtarit dy herë dhe nëpër duart e kushëririt të tij gjithashtu dy herë, brenda gjashtë vitesh.
Kronologjia e plotë, sipas kontratave noteriale të rikonstruktuara nga KPK:
Më 13 korrik 2010, Marku e bleu apartamentin nga shitësi N.Gj. për 3,605,000 lekë. Shtatë muaj më pas, më 7 shkurt 2011, ia shiti të njëjtin apartament kushëririt të tij J.M. (kushëri i dytë nga babai) me të njëjtin çmim, pra pa asnjë fitim.
Pas vetëm 11 muajsh, më 26 janar 2012, kushëriri J.M. ia rishiti apartamentin Markut për 3,670,007 lekë – 65,007 lekë më shtrenjtë. Më 29 shtator 2016, Marku e shiti përfundimisht apartamentin tek shtetasi A.P. për 3,100,000 lekë, duke pësuar një humbje neto prej 570,007 lekësh krahasuar me çmimin e riblerjes.
Si e kaloi Vetting-un “militanti” i Berishës, Gentian L. Marku;
Shpjegimi i Markut para KPK-së ishte ky: kushëriri J.M. donte të blinte apartamentin për djalin e tij që të mos shkonte në emigrim. Pas blerjes, kushëriri dhe djali u larguan për në Greqi, ndërsa Marku vazhdoi të jetonte në apartament pa pagesë qiraje për 11 muaj. Kur kushëriri u kthye, pa lagështirë në tavan, ashensor që nuk punonte dhe shkallë të papastra, kërkoi t’ia kthente apartamentin. Riblerja u bë me një çmim më të lartë “për të mbuluar shpenzimet noteriale dhe të udhëtimit nga Greqia”.
Ky shpjegim nuk qëndron dot para logjikës ekonomike. Të gjitha problemet teknike që Marku tha se i zbuloi kushëriri pas blerjes (lagështira, ashensori, shkallët) do të ishin vënë re nga çdo blerës i mirëfilltë para nënshkrimit të kontratës. Modeli i shitjes, mbajtjes dhe riblerjes brenda 17 muajsh me një anëtar të familjes, ku gjyqtari mbetet vazhdimisht banor i banesës, përbën një skemë të njohur për fshehjen e burimit të të ardhurave.
KPK-ja e pranoi shpjegimin e Markut si “bindës” pa hetuar burimin e parave të kushëririt J.M. dhe pa marrë në pyetje vetë kushëririn.
800 mijë lekët që vinin nga llogaria e daja i nuses në Greqi
Marku deklaroi fillimisht se blerjen e apartamentit në vitin 2010 e kishte financuar pjesërisht me “hua nga prindërit e bashkëshortes” në shumën 1,240,000 lekë. Por hetimi i KPK-së zbuloi diçka tjetër.
Shuma prej 800,000 lekësh ishte tërhequr më 8 korrik 2010 nga një llogari bankare bashkëemërore në Tirana Bank. Kjo llogari i përkiste L.Gj. (vjehrra e Markut) dhe vëllait të saj P.P; dajës së bashkëshortes së Markut. P.P. jeton dhe punon prej vitesh në Republikën e Greqisë.
Pra paratë me të cilat Marku bleu apartamentin në 2010 vinin pjesërisht nga llogaria e dajës se nuses në Greqi, jo nga prindërit e bashkëshortes siç ishte deklaruar fillimisht. Kur u përball me këtë gjetje nga relatorja Brunilda Bekteshi, Marku dha këtë justifikim: “i jam referuar deklarimit verbal që më ka dhënë vetë vjehrra ime”. Një gjyqtar i emëruar nga shteti shqiptar për të interpretuar dokumentet, pra, e deklaroi origjinën e 800 mijë lekëve duke u bazuar në fjalët verbale të vjehrrës.
KPK-ja përllogariti se P.P. dhe bashkëshortja e tij T.P. kishin mundësi të kursenin rreth 11,427 euro gjatë viteve 2004-2009 dhe mbi këtë bazë konkludoi se shuma 800,000 lekë ishte e justifikueshme. Deklarata noteriale e P.P. u nxor më 20 dhjetor 2021, plot 11 vjet e gjysmë pas transaksionit dhe pikërisht kur Marku po kalonte Vetting-un.
4,376 euro të provuara nga 51,000 euro të pretenduara
Për të justifikuar burimin e parave për blerjen e tokave 3.57 milionë lekë dhe të apartamentit 3.67 milionë lekë, Marku pretendoi të ardhura nga emigracioni në Itali në periudhën 1999-2002. Në pyetësorin e KPK-së ai deklaroi se kishte siguruar mesatarisht 1,500 euro në muaj, rreth 18,000 euro në vit, pra gjithsej rreth 51,000 euro për tre vjet.
Por dokumenti i vetëm zyrtar që Marku arriti të sigurojë nga institucionet italiane dëshmon vetëm 24 javë periudhë sigurimi, me të ardhura neto 4,376 euro. Kjo shumë i përket gjashtë muajve të fundit të qëndrimit të tij në Itali, nga qershori deri në tetor 2002, kur ai u rregullarizua sipas ligjit “Bossi-Fini”. Për periudhën e mëparshme, gusht 1999 deri në maj 2002, gati tre vjet, Marku pranoi se kishte qenë pa dokumente qëndrimi dhe kishte punuar i pasiguruar për një punëdhënës italian në ndërtim, emrin e të cilit nuk e dha.
Si e kaloi Vetting-un “militanti” i Berishës, Gentian L. Marku;
Trupi gjykues i KPK-së e cilësoi shumën 4,376 euro thjesht si “indicie në nivelin e një prove indirekte” dhe nuk e përfshiu në analizën financiare të kursimeve. Pra KPK pranoi se mungonte provimi ligjor i të ardhurave nga emigracioni, por nuk nxori asnjë pasojë.
Depozita 5.9 milionë lekë që u shfaq pas Vetting-ut
Në deklaratën e vitit 2020, Marku deklaronte një bilanc llogarie rrjedhëse prej 1,098,634 lekësh dhe një investim në Fondin e Investimit “Credins Prestige” prej 1,367,409 lekësh. Në fund të vitit 2022, familja Marku zotëronte një depozitë bankare shumëemërore me bilanc 5,900,000 lekë.
Brenda 24 muajve, pra, familja Marku akumuloi rreth 5.9 milionë lekë depozitë të re. Të ardhurat totale familjare neto për vitet 2021 dhe 2022 ishin rreth 7 milionë lekë (paga e Markut si gjyqtar rreth 2.8 milionë lekë në vit plus paga e bashkëshortes Drita Markut si mësuese rreth 700 mijë lekë në vit). Depozita 5.9 milionë lekë përbën një pjesë domethënëse të këtyre të ardhurave.
Trupi gjykues i KPK-së nuk hetoi periudhën pas vitit 2021. Vetting-u kishte mbyllur fazën e dokumentacionit pikërisht atëherë.
Toka truall dhe pemëtorja “shtet”
Një gjetje tjetër nga vendimi i KPK-së lidhet me pasurinë e familjes Gjergji. Bashkeshortja deklaroi në vitin 2015 pjesë takuese 1/6 në një pasuri prej 480 metrash katrorë në fshatin Piraj, e përbërë nga 300 m² truall me një ndërtesë 161 m² dhe 180 m² pemëtore. Pasuria ishte regjistruar në emër të babait G. Gjergji në bazë të VKM-së Nr. 266 datë 8.8.1991.
Korrespondenca e KPK-së me Agjencinë Shtetërore të Kadastrës Lezhë zbuloi se pjesa e pemëtores prej 180 m² “ka kaluar në pronësi shtet” dhe nuk i përkiste më familjes Gjergji. Vetëm trualli 300 m² me ndërtesën 161 m² figuronin si pronë private. Pra Drita Marku deklaronte pjesë takuese në një pasuri që pjesërisht nuk ekzistonte si pronë private.
“Rregullimi” erdhi gjatë muajve të Vetting-ut: më 17 nëntor 2021, pikërisht kur KPK po hetonte dosjen e Markut, babai i bashkëshortes G. Gjergji aplikoi në ASHK Lezhë për regjistrimin e 180 m² pemëtore. Vetëm pasi Marku u pyet nga KPK për këtë anomali, familja u kujdes të rregullonte regjistrimin.
Si e kaloi Vetting-un “militanti” i Berishës dhe çfarë la KPK pa hetuar
Trupi gjykues i KPK-së pranoi në vendimin e tij se analiza financiare për periudhën para emërimit kishte dalë në “balancë negative në vlerën 1,329,497 lekë”. Por vendosi se kjo nuk justifikonte penalizim, sepse “i përkiste periudhës para fillimit të detyrës”.
Pra KPK e dinte se Markut i mungonin burime të provuara për mbi 1.3 milionë lekë, por nuk e ndëshkoi.
Pyetjet që KPK la pa hetuar janë të shumta:
Së pari, mospërputhja sistematike midis deklarimit fillestar të Markut për prejardhjen e parave (prindërit e bashkëshortes) dhe burimit faktik (daja i nuses në Greqi përmes llogarisë bashkëemërore me vjehrrën). Marku nuk u ndëshkua për këtë mospërputhje. KPK-ja zgjodhi t’i besonte shpjegimit retroaktiv se ai “i ishte referuar deklarimit verbal të vjehrrës”.
Së dyti, modeli i blerjes, shitjes dhe riblerjes së apartamentit me kushëririn J.M. brenda 17 muajsh. KPK-ja e pranoi shpjegimin për lagështirë dhe ashensor pa hetuar burimin e parave të kushëririt dhe pa marrë në pyetje vetë kushëririn.
Së treti, mungesa e plotë e deklarimit të tri parcelave të tokës nga viti 2017 deri në vitin 2021. Marku i fshiu ato nga deklaratat për pesë vjet radhazi. KPK-ja nuk kërkoi asnjë shpjegim për këtë.
Së katërti, depozita 5.9 milionë lekë e shfaqur menjëherë pas mbylljes së fazës së dokumentacionit të Vetting-ut. KPK nuk e hetoi dot sepse periudha ishte jashtë kontrollit të saj.
Deri këtu historiku i pasurisë dhe i Vetting-ut të gjyqtarit Berishist. Kjo është vetëm pjesa e parë.
Në artikujt e ardhshëm do të tregojmë bemat e tjera të “xhambazit” të Berishës; vendimet që mori, lidhjet që fshehu, mënyrën se si u shpërblye me transferime të shpejta pas konfirmimit.
Gentian L. Marku mund ta ketë kaluar Vetting-un, por nuk e ka kaluar dot ”uraganin” me fakte që po vjen drejt tij. /Pamfleti
