Ndërkohë që në Kuvendin e Shqipërisë diskutohej miratimi i pjesëmarrjes së Shqipërisë në Bordin e Paqes për Gazën, në Gjykatën Kushtetuese diskutohej ankimi i Këshillit të Ministrave ndaj vendimit të GJKKO-së, lidhur me masën e sigurisë ‘pezullim i ushtrimit të detyrës’ ndaj zëvendëskryeministres dhe ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku.
Duke qenë se vëmendja e opinionit ishte përqëndruar në seancën e posaçme për Bordin e Paqes, gazeta TemA po sjell në retrospektivë se çfarë ndodhi në Gjykatën Kushtetuese, duke risjell në vëmendje të lexuesve të saj qëndrimet e palëve.
Qëndrimi i qeverisë: “GJKKO ka cenuar kompetencat e ekzekutivit”
Përfaqësuesja e Këshillit të Ministrave argumentoi se vendimi i Gjykata e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar ka sjellë një ndërhyrje të drejtpërdrejtë në funksionimin e qeverisë, pasi pezullimi i ministres ndalon ushtrimin e kompetencave kushtetuese në një sektor kyç si infrastruktura dhe energjia.
Sipas qeverisë, ministrat gëzojnë imunitetin e deputetit, në bazë të nenit 103 të Kushtetutës, ndërkohë që pezullimi i një ministri nga gjykata, pa autorizim të Kuvendit, krijon një precedent antikushtetues. Në argumentet e saj përfaqësuesja e qeverisë u shpreh se Kryeministri nuk mund të zëvendësojë realisht ministrin në hartimin dhe propozimin e politikave sektoriale, ndaj vendimi i GJKKO-së prodhon bllokim institucional, kështu që qeveria kërkoi që Gjykata Kushtetuese të konstatojë ekzistencën e konfliktit të kompetencave dhe të shfuqizojë masën e pezullimit.
Qëndrimi i SPAK: “Nuk ka konflikt kompetencash, masa është personale”
Në krah të kundërt, përfaqësuesit e SPAK, prokurorët Dritan Premçi dhe Dorina Bejko, kërkuan rrëzimin e ankimit të qeverisë.
SPAK argumentoi se nuk ekziston konflikt kompetencash, pasi kryeministri nuk ka kompetencë kushtetuese për të “pezulluar” ministra, por vetëm për t’i emëruar ose shkarkuar. Gjithashtu, sipas Prokurorisë së Posaçme, pezullimi është masë personale e sigurisë, e lidhur me hetimin penal dhe jo me funksionimin e institucionit.
Në këtë kuptim, sipas organit të akuzës, Kryeministri nuk ka legjitimitet për t’iu drejtuar Gjykatës Kushtetuese në këtë rast, pasi nuk është palë në procedimin penal.
Po sipas SPAK, rikthimi i Ballukut në detyrë do të sillte rrezik për hetimin, për shkak të mundësisë së ndikimit mbi prova apo administratë. SPAK theksoi, gjithashtu, se imuniteti i deputetit nuk cenohet nga pezullimi i ushtrimit të funksionit ekzekutiv dhe se çdo kundërshtim i masës duhet të ndjekë rrugën e zakonshme gjyqësore, jo atë kushtetuese.
Qëndrimi i Presidentit: “Masa ndaluese nuk parashikohet nga Kushtetuta”
Përfaqësuesi i Presidenca e Republikës së Shqipërisë mbajti një qëndrim kritik ndaj masës së vendosur nga GJKKO, duke argumentuar se pezullimi i një anëtari të Këshillit të Ministrave, nëse ndikon drejtpërdrejt funksionimin e qeverisë, krijon një mekanizëm kontrolli që Kushtetuta nuk e njeh.
Sipas përfaqësuesit të Presidentit, një masë e tillë prek balancën mes pushteteve dhe duhet të interpretohet me shumë kujdes për të shmangur precedentë të rrezikshëm institucionalë.
Qëndrimi i Kuvendit: “Pezullimi barazohet me shkarkim të fshehtë”
Edhe Kuvendi i Shqipërisë mbështeti qëndrimin e qeverisë. Përfaqësuesja juridike e Kuvendit argumentoi se ministrat, si deputetë, gëzojnë të njëjtin nivel mbrojtjeje kushtetuese, ndërkohë që, sipas tyre, pezullimi nga detyra prodhon efekte të ngjashme me shkarkimin, duke i ndaluar ministrit ushtrimin e funksioneve për të cilat është zgjedhur dhe emëruar. Për këtë arsye, një masë e tillë, pa vendim të Kuvendit, përbën cenim të parimit të ndarjes së pushteteve.
Qëndrimi i GJKKO-së
GJKKO nuk ishte e pranishme në seancë. Sipas një njoftimi për shtyp që shpërndau ditën e sotme GJKKO-ja, ajo argumentoi se nuk mund të paraqitet si palë, pasi gjyqtari vendos në emër të Republikës dhe ushtron funksionin e tij në mënyrë të pavarur, pa iu nënshtruar asnjë institucioni tjetër.
Vendimi i Gjykatës Kushtetuese
Pas dëgjimit të të gjitha palëve, Gjykata Kushtetuese e Shqipërisë nuk shpalli vendim sot, ndërkohë që trupa gjykuese u tërhoq për vendim, ndërsa pritet që shpallja të bëhet brenda afatit ligjor, deri në 30 ditë.
Vendimi pritet të ketë peshë të madhe kushtetuese, pasi do të përcaktojë jo vetëm fatin e masës ndaj Ballukut, por edhe raportin mes drejtësisë penale dhe funksionimit të qeverisë në raste të ngjashme në të ardhmen./nl/TemA
