Tregjet globale të energjisë po përballen me një tronditje të fortë. Çmimi i naftës së papërpunuar po i afrohet me shpejtësi pragut kritik dhe psikologjik prej 100 dollarësh për fuçi. Kjo rritje drastike vjen si pasojë e drejtpërdrejtë e përshkallëzimit të luftës në Iran dhe frikës në rritje të investitorëve për një konflikt të tejzgjatur në Lindjen e Mesme.
Kërcimi i çmimeve dhe pasiguria e tregjeve
Vetëm gjatë javës së fundit, kuotat e “arit të zi” kanë pësuar një kërcim marramendës prej rreth 30%, duke u stabilizuar përkohësisht në nivelin e 90 dollarëve. Pavarësisht kësaj, analistët financiarë paralajmërojnë se tendenca rritëse ka të ngjarë të vazhdojë edhe në ditët në vijim. Frika se zinxhirët e furnizimit do të këputen plotësisht ka zëvendësuar çdo parashikim për stabilitet.
Nyja e Hormuzit dhe garancia e Uashingtonit
Një nga pikat më nevralgjike të kësaj krize mbetet Ngushtica e Hormuzit, arteria kryesore detare përmes së cilës kalon një pjesë e konsiderueshme e tregtisë globale të naftës.
Ndërkohë që bllokada aktuale ka ngritur alarmin ndërkombëtar, Shtetet e Bashkuara kanë ndërhyrë me deklarata për të qetësuar bursat. Uashingtoni ka siguruar zyrtarisht tregjet dhe aleatët se kalimi strategjik “do të rihapet”, duke lënë të kuptohet se është i gatshëm të ndërmarrë hapa të mëtejshëm për të garantuar lirinë e lundrimit.
Pavarësisht garancive amerikane, rreziqet mbeten jashtëzakonisht të larta për ekonomitë e mëdha të varura nga importet e Lindjes së Mesme. Kina, motori i dytë më i madh i ekonomisë botërore, është identifikuar si shteti më i ekspozuar ndaj kësaj bllokade. Çdo vonesë në zgjidhjen e ngërçit në Hormuz jo vetëm që do të godasë rëndë rezervat energjetike të Pekinit, por rrezikon të shkaktojë një efekt domino që do të ngadalësonte rritjen ekonomike në shkallë globale.
Nëse çmimet thyejnë tavanin e 100 dollarëve, pasojat do të përkthehen menjëherë në rritje të inflacionit dhe kostove të jetesës për qytetarët në mbarë botën.
