Nga Thoma Gëllçi
Në fshat ishte një rrugaç. Të gjithë e njihnin. Të gjithë i shmangeshin dhe të gjithë ia kishin frikën. Nuk ishte nga ata që flasin shumë. Ai vepronte. Nëse nuk i hapje rrugën, të hapte ai kokën. Prandaj njerëzit kishin mësuar: më mirë të largohesh pak, se sa të përfundosh në spital.
Kaluan vite dhe ndodhi ajo që askush nuk e priste. Rrugaçi u vesh polic.
Aty filloi halli i vërtetë.
Më parë njerëzit nuk ankoheshin nga frika. Tani nuk ankoheshin sepse s’kishte ku të ankoheshin. Ishte vetë ligji. Dhe ligji, siç dihej, nuk kishte zakon të grindej me veten.
Një ditë, rrugaçi-polic doli nëpër fshat dhe tha:
“Do t’i presim arrat.”
Ishin nja dhjetë rrënjë arra në një lëndinë. Të vjetra. Të bukura. Nuk i kishte askush, por ishin të të gjithëve.
Kur vinte koha e vjeljes, mblidhej fshati, i vilnin dhe i ndanin drejt. Pa sherre. Pa llafe.
Tani rrugaçi kishte marrë sharrën dhe sëpatën.
U mblodh fshati.
“Mos i prit,” i thanë.
“Na duhen.”
“Janë për të gjithë.”
Ai i dëgjoi.
“Ka marrë fund kjo punë,” tha, “do t’i pres! Dhe ju zhdukuni nga sheshi dhe mos u shoh nëpër rrugë. Shkoni nëpër shtëpia.”
Ç’të bënin. Ishte dhe rrugaç, edhe polic. Kishte dhe muskuj, kishte dhe ligj.
Ikën.
Disa burra shkuan të thërrasin kushërinj e miq të rrugaçit nga fshatrat përreth. Edhe ata rrugaçë në vendin e tyre, me shpresë se ndoshta një rrugaç e kupton një rrugaç.
Erdhën. Folën. U duk sikur e bindën pak. Pastaj ai tha:
“Ju jap afat deri në fund të javës. Pastaj do t’i pres.”
Fshati mbeti në ankth. Ç’të bënin? I kishte zënë belaja. Çdo ditë kalonte si muaj. Askush nuk flinte rehat. Gratë psherëtinin. Burrat rrinin në heshtje. Fëmijët pyesnin: “Pse do i presë arrat?”
Dhe askush nuk kishte përgjigje.
Erdhi dita. Erdhi edhe ora.
Tre orë para afatit, rrugaçi-polic doli në shesh.
U mblodh fshati.
Ai tha:
“Mendova mirë. Nuk do t’i pres arrat. Le të rrinë aty ku janë.”
Një heshtje e shkurtër. Pastaj shpërtheu gëzimi.
“Rrofsh!”
“Zoti të dhëntë jetë!”
“Na shpëtove!”
Filluan t’i puthnin dorën. Dikush solli mish, dikush raki. U shtrua gosti në mes të fshatit. U ngritën dolli.
“Për burrin që nuk i preu arrat!”
Dhe pinin. Dhe qeshnin. Dhe e falënderonin.
Që atë ditë e deri sot, sa herë kalojnë nga ajo lëndinë, ndalen dhe thonë:
“Këto arra janë aty falë tij.”
Askush nuk pyet pse deshi t’i presë.
Askush nuk pyet pse ndryshoi mendje.
Mjafton që nuk i preu. Dhe për këtë, ai mbetet njeriu që “bëri të mirën e madhe”.
